Кохлеарлық имплантация дегеніміз не және кохлеарлық имплант қалай жұмыс істейді
Есту аппараты мәселені шеше алмайтын кезде
Есту қабілетінің жоғалуы тек дыбыстарды есту мүмкіндігіне ғана әсер етпейді. Ол сөйлеудің дамуына, оқуға, қарым-қатынасқа, қауіпсіздікке, эмоционалдық жағдайға және бүкіл отбасының өмір сапасына ықпал етеді.
Кейбір жағдайларда тіпті есту қабілетінің өте ауыр төмендеуі немесе саңыраулық кезінде де заманауи технологиялар дыбыстар мен сөйлеуді қабылдау мүмкіндігін қайтара алады. Осындай шешімдердің бірі — кохлеарлық имплантация, балалар мен ересектерге арналған естуді оңалтудың жоғары технологиялық әдісі.
Неліктен адам жақсы есту аппаратын пайдаланса да естімеуі мүмкін
Дыбыс сыртқы және ортаңғы құлақ арқылы ішкі құлаққа — ұлуға өтеді. Ұлудың ішінде дыбыстық тербелістерді электрлік сигналдарға айналдырып, оларды есту жүйкесі арқылы миға жеткізетін сезімтал түкті жасушалар орналасқан.
Айқын сенсоневралды есту қабілетінің төмендеуі кезінде бұл жасушалар зақымдалуы немесе толықтай жойылуы мүмкін. Мұндай жағдайда есту аппараты дыбысты күшейтеді, бірақ жұмыс істемейтін жасушаларды алмастыра алмайды, сондықтан дәрігер кохлеарлық имплантацияны ұсынуы мүмкін.
Кохлеарлық имплантация дегеніміз не
Кохлеарлық имплантация — ауыр есту қабілетінің жоғалуы бар адамдарға көмектесетін жүйе. Бұл жағдайда кохлеарлық имплант зақымдалған түкті жасушалардың қызметін атқарып, дыбыстық ақпаратты тікелей есту жүйкесіне жеткізеді.
Бұл тек операция ғана емес, сонымен қатар келесі кезеңдерді қамтитын тұтас процесс:
- операция алдындағы тексеру және кандидаттарды іріктеу;
- хирургиялық операция;
- операциядан кейінгі баптау және есту-сөйлеу оңалтуы.
Кохлеарлық импланттың құрылысы
Кохлеарлық имплант екі бөліктен тұрады: ішкі және сыртқы.
- Ішкі бөлігі хирургиялық жолмен орнатылады және ұлуға орналастырылатын қабылдағыш пен электродтық жүйеден тұрады.
- Сыртқы бөлігі сөйлеу процессорын, микрофонды және беруші катушканы қамтиды.
Кохлеарлық имплант қалай жұмыс істейді
- Микрофондар қоршаған ортадағы дыбыстарды қабылдайды.
- Дыбыстық процессор дыбыстарды цифрлық сигналдарға түрлендіреді.
- Беруші катушка сигналды жүйенің ішкі бөлігіне жібереді.
- Электродтық тор есту жүйкесін ынталандырады.
- Ми электрлік импульстарды дыбыс ретінде қабылдайды.
Кохлеарлық импланттың есту аппаратынан айырмашылығы неде
- Есту аппараты акустикалық сигналды күшейтеді. Кохлеарлық имплант басқаша жұмыс істейді: ол дыбысты электрлік импульстарға айналдырып, ішкі құлақтың зақымдалған түкті жасушаларын айналып өтіп, оларды тікелей есту жүйкесіне жеткізеді.
- Кохлеарлық имплант түкті жасушалардың сақталуына есту аппараты сияқты тәуелді емес. Ол дыбысты электрлік импульстарға айналдырып, оларды тікелей есту жүйкесіне береді.
Сондықтан кохлеарлық имплантация есту аппараттары сөйлеуді жеткілікті деңгейде түсінуді және дыбыстық ақпаратқа қол жеткізуді қамтамасыз ете алмайтын пациенттерге ұсынылады.
Кохлеарлық импланттың жұмысы
- Микрофон / дыбыс қабылдағыш
- Сыртқы сөйлеу процессоры (құлақтың артында)
- Беруші катушка (магнит)
- Ұлудағы электродтық тор
- Ұлу (кохлея) — есту жүйкесін ынталандыру орны
Кохлеарлық имплантация кімдерге көрсетілуі мүмкін
Кохлеарлық имплантация дұрыс таңдалған есту аппараттары ең аз нәтиже беретін, екі жақты айқын есту қабілетінің жоғалуы бар балалар мен ересектерге ұсынылады.
Шешім мамандар тобы жүргізетін кешенді тексеруден кейін жеке түрде қабылданады.
Кохлеарлық имплантация қалай жүргізіледі
Операция жалпы наркозбен жасалады және әдетте 2–3 сағатқа созылады. Жазылу кезеңінен кейін сөйлеу процессоры алғаш рет қосылып, кейіннен бірнеше рет баптау жүргізіледі.
Неліктен операция тек бастамасы ғана
Имплант қосылғаннан кейін адам дыбыстарға қол жеткізеді, бірақ мидың жаңа сигналдарды тануды үйренуі үшін уақыт қажет. Сондықтан табыс құрылғыны тұрақты баптауға, есту-сөйлеу оңалтуына және отбасының белсенді қатысуына байланысты.
Есту қабілеті бұзылған балалардың ата-аналары нені білуі керек
- процессорды тұрақты баптау;
- есту-сөйлеу терапиясы;
- отбасымен күнделікті жұмыс;
- педагогтар мен мамандардың қолдауы;
- құрылғыны күн бойы тұрақты пайдалану.
Ересек пациенттер нені білуі керек
Ересектер үшін кохлеарлық имплант өмірге қайта белсенді араласуға, сөйлеуді жақсырақ түсінуге, еркін қарым-қатынас жасауға, жұмысқа, оқуға және қоршаған әлемнің үйреншікті дыбыстарына қайта оралуға көмектесуі мүмкін.
Есте сақтайтын ең маңыздысы
Кохлеарлық имплантация — есту аппараттары жеткілікті нәтиже бермейтін ауыр есту қабілетінің жоғалуы бар балалар мен ересектерге көмектесудің заманауи әдісі. Табыс дәл диагностикаға, сапалы баптауға, тұрақты оңалтуға және отбасының белсенді қатысуына байланысты.