Сурдопедагог деген кім және ол не үйретеді?

Бұл есту қабілеті жеткіліксіз, есту аппараттары немесе кохлеарлы имплант арқылы слухопротездеуден өткен балаларды оқытатын маман. Оның басты міндеті — саңырау немесе нашар еститін балаға еститіндер әлеміне бейімделуге көмектесу.

Сурдопедагогпен сабақтар неге соншалықты маңызды?

Нашар еститін бала тәжірибе алу үшін 4 сезімді пайдаланады — көру, иіс сезу, сипау және дәм сезу. Есту арқылы ол естіген дыбыстар мен сөздерді түсінуді үйренеді. Оған мектепте және аулада құрдастарымен қарым-қатынас жасау қиынырақ, ол теледидардағы балалар ертегілері мен әндердің мағынасын әрдайым есту арқылы түсіне бермейді.

Сурдопедагог сөздерді айтуды ғана емес, сонымен қатар айтылғанды түсінуді, ауызекі сөйлеуде сөз тіркестерін дұрыс (мағынасымен) қолдануды, оқуды және ойларын жазбаша жеткізуді, басқа адамдармен қарым-қатынас жасауды және олардың сұрақтарын түсінуді үйретеді. Оқыту әдістемесі көру сезіміне негізделген, өйткені адам ақпараттың 90%-ға дейін көру арқылы қабылдайды.

Сөйлеу реабилитациясы үшін қандай жағдайлар маңызды?

Балаға есту аппараттарын дұрыс таңдаңыз. Баланың есту қабілетін дәл диагностикалаңыз және модельдерді тек есту орталықтарынан сатып алыңыз. Арзан есту күшейткіштері есту жағдайын одан әрі нашарлатуы мүмкін екенін ұмытпаңыз.

Балаңыздың өз ортасы болғанына тырысыңыз. Баланы қарапайым балалармен және есту аппараттары немесе имплант тағатын балалармен танысуға және достасуға үйретіңіз. Оны сөзсіз түсінетін «жылыжай» жағдайлар жасамаңыз. Қоршаған ортамен диалогта үнемі делдал болмаңыз. Бала еститін ортада немесе үйде оқуда үйренсін. Баланы арнайы интернатқа бермеңіз. Маңыздысы — бала бала кезінен қарым-қатынас жасауды үйренуі керек. Интернатта ол жабық ортада қалады.

Балаңыз үшін қолдау тобын құрыңыз және оны оң ойлауға бейімдеңіз, сонда ол қоршағандардан қорықпайды, өз ерекшелігін қабылдайды және достары болады.

Бала сабаққа барғысы келмесе не істеу керек?

Сурдопедагогтің балаңызбен ортақ тіл табуы өте маңызды. Егер балаңыз бір ай бейімделуден кейін мұғалімді қабылдамаса және сабаққа барғысы келмесе, педагогпен сөйлесуге тырысыңыз. Сіз балаңызды қызықтыра алатын маманды таңдауға құқығыңыз бар. Егер сурдопедагог авторитарлық әдістерді қолданса, баланың психикасын құрбан етпеңіз.

Баланың мүмкіндіктерін жақсырақ түсіну үшін слухопротезистен аппаратпен және аппаратсыз дыбыстарды қандай қашықтықта ыңғайлы еститінін сұраңыз. Өйткені көбінесе ата-аналар баласы естиді деп ойлайды, бірақ «жасандырады» деп санайды. Бұл әрдайым дұрыс емес.

Балаға сұрақ немесе өтініш айтқанда қашықтықты және қоршаған дыбыстарды ескеріңіз. Машиналардың қатты шуы, бөлмедегі бөгде әңгімелер немесе краннан ағатын судың дыбысы сіздің сөзіңізді басып кетуі мүмкін. Егер бала түсінбесе, сөйлемді басқаша құрастырып көріңіз немесе оны тыныш жерге апарыңыз, айқайлаудың қажеті жоқ. Балалар көңіл-күйді тез сезеді, ал нашар еститіндер қоршағандардың мимикасына әлдеқайда сезімтал екенін ұмытпаңыз.