Баланың сөйлеу естуінің бұзылу белгілерін қалай тануға болады

Ата-аналар — алаңдатарлық белгілерді алғаш байқайтындар.
Егер:

• 6–9 айда бала атына және дауысқа жауап бермесе;
• бір жастан кейін сөздік қоры өте шектеулі болса;
• бала жиі қайталап сұраса немесе жауабы орынсыз болса;
• айтылу және оқу қиындықтары байқалса;
• сөз шулы бөлмелерде нашар түсінікті болса;
• оқуда артта қалу болса — дәрігерге жүгініңіз.

Сөйлеу естуінің жеңіл бұзылуы да сөйлеу мен түсіну дамуын байқалмай баяулатуы мүмкін.

Кеш диагностиканың қаупі қандай

Кеш анықтау мынаған әкеледі:

• сөйлеу және танымдық дамудың кешігуіне;
• әлеуметтену және қарым-қатынас қиындықтарына;
• мектептегі үлгерімнің төмендеуіне;
• эмоционалдық мәселелер қаупінің жоғарылауына.

👉 Ерте араласу (6 айға дейін) балаларға сөйлеу дамуы мен оқу бойынша құрдастарын қуып жетуге мүмкіндік береді. Кешігу — артта қалу бекітілуі мүмкін.

Қазіргі заманғы түзету әдістері

«Мир Слуха» клиникасындағы диагностика

Қазақстанда «Мир Слуха» клиникасы толық тексеру кешенін жүргізеді:

• жаңа туған нәрестелерді скринингтеу;
• тимпанометрия;
• отоакустикалық эмиссияны (ОАЭ) тіркеу;
• шақырылған есту потенциалдарын (КСВП, ASSR);
• сөйлеу аудиограммаларын.

Слухопротездеу және кохлеарлы имплантация

Сөйлеу естуінің бұзылуы анықталғанда дәл баптауы бар қазіргі заманғы есту аппараттары таңдалады.
Ауыр жағдайларда кохлеарлы имплантацияға іріктеу жүргізіледі, ол есту және сөзді қабылдау мүмкіндігін қайтарады.

Қалпына келтіру және отбасына қолдау

• бала мен ата-аналар сурдопедагогтар мен логопедтерден оқиды;
• сабақтар есту-сөйлеу қабылдауын дамытуға және сенімді қарым-қатынасқа бағытталған;
• психологиялық қолдау отбасыға жаңа жағдайларға бейімделуге көмектеседі.

Дәрігерге қашан жүгіну керек

• егер 12 айда бала қарапайым сөздерді қолданбаса;
• егер 2 жаста қысқа сөйлемдер құрмаса.

Ең аз күдікте де диагностикадан өту жақсырақ.
«Мир Слуха» сайтында тегін, жылдам және анонимді онлайн-скрининг қолжетімді — алғашқы қадам жасаудың жолы.

Қазір әрекет ету неге маңызды

Сөйлеу естуінің бұзылуы — үкім емес, егер уақтылы араласса.

• Ерте диагностика,
• слухопротездеу,
• қалпына келтіру

балаға құрдастарымен тең дамуға мүмкіндік береді.

«Мир Слуха»-да Қазақстанға бейімделген халықаралық протоколдар қолданылады, әр отбасы тиімді көмек ала алады.

Дереккөздер

1. Ching T.Y.C. және т.б. Есту қабілетінің бұзылуы ерте және кеш анықталған балалардың нәтижелері. Ear and Hearing. 2013.
2. Moeller M.P. Саңыраулық және тугоухостьы бар балалардағы тіл дамуы және ерте араласу. Pediatrics. 2000.
3. Niparko J.K. және т.б. Кохлеарлы имплантациядан кейінгі ауызша сөйлеу дамуы. JAMA. 2010.
4. Tomblin J.B. және т.б. Жеңілден ауыр дәрежеге дейінгі есту жоғалтуы бар кішкентай балалардағы тілдік нәтижелер. Ear and Hearing. 2015.
5. Munro K.J., Erber N.P. Шуда сөзді тануға арналған аудиторлық жаттығу. International Journal of Audiology. 2016.