Есту тексеруіндегі ең қиыны — тексерудің өзі емес.

Ең қиыны — шешім қабылдап, кабинет есігін ашу.

«Ал егер шынымен есту нашарлап кетсе ше?» «Ал егер маған енді ештеңе істеуге болмайды десе ше?» «Ал егер бірден есту аппаратын ұсына бастаса ше?»

Мұндай ойлар түсінікті. Белгісіздік әрқашан алаңдаушылық тудырады. Бірақ есту тексеруі адамды қорқыту немесе оған бірден қандай да бір құрылғы тағайындау үшін емес. Оның міндеті әлдеқайда қарапайым: қазір қалай еститініңізді білу және қандай да бір әрі қарайғы әрекеттер қажет пе, соны түсіну.

Аудиограмма — үкім емес. Бұл дұрыс жолды таңдауға көмектесетін карта.

Естуді қашан тексерген жөн

Есту сирек кенеттен жоғалады. Ол көбіне біртіндеп өзгереді, ал адам осы өзгерістерге үйреніп, оларды ұзақ уақыт байқамайды.

Алдымен айналадағылар бәсеңдеу немесе түсініксіздеу сөйлейтіндей көрінеді. Кейін мұқият тыңдауға, әңгімелесушінің бетіне қарауға немесе сөйлемді қайталауды сұрауға тура келеді. Уақыт өте бұл әдетке айналады.

Егер сіз:

• жиірек қайта сұрай бастасаңыз;
• теледидар немесе телефонның дауысын көбейтсеңіз;
• дауысты естисіз, бірақ сөздерді әрдайым түсінбесеңіз;
• кафеде, дүкенде, көлікте немесе үлкен компанияда сөзді нашар түсінсеңіз;
• әңгімелесушінің бетін көргенде оны жақсырақ түсінсеңіз;
• ұзақ әңгімеден тез шаршасаңыз;
• құлағыңызда шыңылдау немесе шу байқасаңыз;
• бір құлағыңыздың екіншісінен нашар еститінін сезсеңіз;
• күшейтілген шу жағдайында жұмыс істесеңіз немесе бұрын ұзақ істеген болсаңыз;
• құлақ ауруын, бас жарақатын немесе естуге әсер етуі мүмкін дәрілермен емделуді бастан кешірген болсаңыз —

есту тексеруінен өткен жөн.

Кейде өзгерістерді алдымен адамның өзі емес, жақындары байқайды. Егер отбасында «мен саған айттым ғой», «теледидардың дауысын азайт» немесе «неге жауап бермейсің?» деген сөздер жиірек айтылатын болса, мәселе назарсыздықта болмауы мүмкін. Бұл — кінәрат пен дауыссыз, сабырмен есту тексеруінен өтудің жақсы себебі.

Ештеңе мазаламаса да, естуді тексеру қажет пе

Иә, айқын шағымдар болмаса да, мезгіл-мезгіл тексеру пайдалы болуы мүмкін.

Біз көзді, қан қысымын, қант деңгейін және денсаулықтың басқа көрсеткіштерін тексеруге дағдыланғанбыз. Есту де дәл осындай назарға лайық, әсіресе:

• егде жаста;
• шулы жағдайда ұзақ жұмыс істегеннен кейін;
• дауысты техниканы немесе құралдарды үнемі пайдаланғанда;
• музыканттар мен шулы іс-шараларға жиі баратын адамдар үшін;
• естуді бақылауды қажет ететін дәрілерді қабылдайтындар үшін;
• баланың естуіне немесе сөйлеу дамуына күмән туындаған ата-аналар үшін.

Алғашқы тексерудің нәтижелерін сақтап қоюға болады. Болашақта олар бастапқы нүкте болып, тіпті шағын өзгерістерді де көруге көмектеседі.

Есту тексеруі қалай өтеді

Тексеру сабырлы және дәйекті түрде өтеді. Аудиометрия кезінде ешқандай ауыртатын әрекеттер жасалмайды.

1-қадам. Маманмен әңгімелесу

Алдымен маман бірнеше сұрақ қояды:

• сізді нақты не мазалайды;
• өзгерістерді қашан байқадыңыз;
• екі құлақ бірдей ести ме;
• аурулар, жарақаттар немесе операциялар болды ма;
• құлақта шу немесе шыңылдау бар ма;
• шулы жағдайда жұмыс істеуге тура келе ме;
• қандай жағдайларда сөзді түсіну әсіресе қиын.

Мұнда дұрыс немесе бұрыс жауаптар жоқ. Сезімдеріңізді өзіңіз білгендей айтып беріңіз. Тіпті кішкентай тұрмыстық деталь де кейде жағдайды жақсырақ түсінуге көмектеседі.

Мысалы, мыналарды айту пайдалы:

• «Үйде жақсы естимін, бірақ кафеде адасамын»;
• «Дауысты естимін, ал сөздерді әрдайым түсінбеймін»;
• «Телефон арқылы бір құлағым нашар естиді»;
• «Теледидардың дауысын көбейте бастадым»;
• «Суық тигеннен кейін бітелу сезімі пайда болды».

2-қадам. Әр құлақты тексеру

Тональды аудиометрия кезінде пациент құлаққап киеді. Оларға әртүрлі жиілік пен дауыстылықтағы дыбыстар беріледі — төменнен жоғарыға дейін және айқыннан өте бәсеңге дейін.

Адам сигналды естігеннен кейін түймені басады немесе бұл туралы маманға хабарлайды.

Әр құлақ жеке тексеріледі. Ештеңені болжаудың қажеті жоқ. Дыбысты естідіңіз бе әлде естігендей көрінді ме, сенімді болмасаңыз, жай ғана осы туралы айтыңыз. Тексерудің мақсаты — сіздің зейініңізді тексеру емес, әртүрлі жиіліктерде естуге қабілетті ең төменгі дауыстылықты анықтау.

Процедура ауыртпайды. Оның ұзақтығы адамның жасына, шағымдарына және қажетті тексеру көлеміне байланысты.

3-қадам. Аудиограмманы құрастыру

Нәтижелер арнайы графикте — аудиограммада белгіленеді.

Ол мыналарды көрсетеді:

• оң және сол құлақ қалай естиді;
• қандай жиіліктер жақсы қабылданады;
• адам қандай дыбыстарды нашар естиді;
• құлақтар арасында айырмашылық бар ма;
• анықталған өзгерістер қаншалықты айқын.

Сызықтар мен белгілерді өз бетіңізбен түсінудің қажеті жоқ. Маман нәтижені қарапайым сөздермен түсіндіріп, сұрақтарыңызға жауап береді.

4-қадам. Әрі қарайғы әрекеттерді талқылау

Тексеруден кейін сіз мыналарды білесіз:

• естуіңіз қалыпты шектеде ме;
• қосымша зерттеулер қажет пе;
• отоларингологқа немесе сурдологқа қаралу керек пе;
• бақылау қажет пе;
• естуді түзетуге көрсетілім бар ма.

Кейбір жағдайларда бір тональды аудиометрия жеткіліксіз болады. Сонда тимпанометрия, сөйлеу аудиометриясы, дәрігер кеңесі немесе басқа зерттеулер ұсынылуы мүмкін.

Бұл қалыпты жағдай: естудің нашарлауының әртүрлі себептері әртүрлі көзқарасты қажет етеді.

Тексеруге қалай дайындалу керек

Әдетте күрделі дайындық қажет емес. Бірақ бірнеше қарапайым кеңес тексеруді ыңғайлырақ етуге көмектеседі:

• егер бар болса, есту тексерудің алдыңғы нәтижелерін алып келіңіз;
• маманға өткен аурулар мен қабылдап жатқан дәрілер туралы хабарлаңыз;
• егер сіз есту аппаратын пайдаланып жүрсеңіз, оны өзіңізбен бірге алып келіңіз;
• есту жолын мақта таяқшасымен немесе басқа заттармен терең тазалауға тырыспаңыз;
• ауру, құлақтан бөлінді, жақындағы жарақат немесе операция туралы алдын ала хабарлаңыз;
• қандай жағдайларда естуге әсіресе қиын екенін ойланыңыз.

Жақын адамыңызбен бірге келуге болады. Кейде туыс есту қиындықтары әсіресе байқалатын жағдайларды еске түсіруге көмектеседі.

Есту қалыпты болса, не істеу керек

Бұл жақсы нәтиже — әрі пайдалы бастапқы нүкте.

Қазіргі уақытта қалай еститініңізді білесіз және келесі тексеру кезінде нәтижелерді салыстыра аласыз. Маман сондай-ақ қатты шудан естуді қорғау және құлаққапты қауіпсіз пайдалану бойынша ұсыныстар бере алады.

Егер аудиограмма қалыпты болғанымен шағымдар сақталса — мысалы, шуда сөзді түсіну қиын болса, шыңылдау немесе бітелу сезімі мазаласа — бұл туралы маманға айту маңызды. Қосымша зерттеулер немесе дәрігер кеңесі қажет болуы мүмкін.

Өзгерістер анықталса, не істеу керек

Ең алдымен — үмітсіздікке салынбаңыз.

Естудің нашарлауы себебі, дәрежесі және сипаты бойынша әртүрлі болады. Анықталған өзгерістер адамның қарым-қатынас жасау, жұмыс істеу, саяхаттау, музыка тыңдау және әдеттегі өмір салтын жүргізу мүмкіндігінен айырылатынын білдірмейді.

Нәтижеге байланысты әрі қарайғы әрекеттер әртүрлі болуы мүмкін:

• белгілі бір уақыттан кейін бақылау және қайта тексеру;
• отоларинголог немесе сурдолог кеңесі;
• уақытша нашарлауға себеп болған жағдайды емдеу;
• қосымша тексеру;
• есту аппаратын таңдау және жеке баптау;
• қосымша есту технологияларын пайдалану;
• ауыр немесе терең есту жоғалуы кезінде — көрсетілім болған жағдайда кохлеарлық имплантацияны қоса алғанда, есту оңалтуының басқа тәсілдерін қарастыру.

Естуі нашарлаған әрбір адамға есту аппараты қажет бола бермейді. Ал егер ол шынымен көрсетілсе, модель тек аудиограмма бойынша ғана таңдалмайды. Өмір салтын, жұмысты, әдеттерді, қарым-қатынас ерекшеліктерін және адам жақсырақ естігісі келетін жағдайларды ескеру маңызды.

Заманауи есту аппараты жай ғана барлық дыбыстарды қаттырақ етпейді. Ол адам нашар қабылдайтын нақ сол жиіліктерді күшейту және сөзді жақсырақ түсінуге көмектесу үшін жеке баптап реттеледі.

«Мир Слуха» орталығында сәйкес аппаратты түпкілікті шешім қабылдамас бұрын әдеттегі өмірде сынап көруге болады. Мамандар бейімделу кезеңінен өтуге көмектеседі, қосымша баптаулар жасайды және сатып алғаннан кейін де қасыңызда болады. Есту аппараттарына 37 ай кепілдік беріледі.

Жоспарлы тексеру емес, жедел көмек қашан қажет

Егер бір немесе екі құлақтағы есту бірнеше сағат немесе күн ішінде күрт нашарласа, жоспарлы жазылуды күтудің немесе бәрі өздігінен өтеді деп үміттенудің қажеті жоқ.

Естудің кенеттен нашарлауы мыналармен қатар жүрсе, мүмкіндігінше тезірек медициналық көмекке жүгініңіз:

• шу немесе шыңылдау;
• бас айналуы;
• тепе-теңдіктің бұзылуы;
• құлақтың толы сезімі;
• ауру немесе бөлінділер;
• жақындағы бас немесе құлақ жарақаты.

Естудің кенеттен нашарлауы жедел дәрігерлік бағалауды қажет етуі мүмкін. Мұндай жағдайда жүгіну уақыты маңызды.

Есту тексеруі — қамқорлық, алаңдаушылық себебі емес

Көптеген адамдар жағымсыз жауап естуден қорқып, тексеруді кейінге қалдырады. Бірақ мәселенің өзі біз ол туралы білмегеннен азаймайды.

Тексеру айқындықты қайтарады.

Егер есту қалыпты болса — сіз тыныштала аласыз. Егер өзгерістер анықталса — олар туралы білесіз және маманмен бірге келесі қадамды таңдайсыз.

Естудің айқын нашарлауы кезінде де бүгінде әртүрлі көмек мүмкіндіктері бар: есту аппараттары, қосымша технологиялар, оңалту бағдарламалары және имплантацияланатын шешімдер. Мәселемен жалғыз қалмау және «енді ештеңе істеуге болмайды» деп есептемеу маңызды.

Біз дәл осы жерде барлығын түсіндіру, сұрақтарыңызға жауап беру және сізге ең бастысын — жақындарыңызды есту және өмірге қатысу мүмкіндігін сақтауға көмектесу үшін тұрмыз.

Өскеменде естуді қайдан тексеруге болады

«Мир Слуха» орталығында кәсіби есту тексеруінен өтуге болады.

Мекенжай: Өскемен, Назарбаев көшесі, 27/1

Жазылу үшін телефон: +7 705 464 34 16

2026 жылдың 20 қыркүйегінен 31 қазанына дейін есту тексеруі промокод бойынша тегін өткізіледі: «Слушая мир»

Есту тексеруіне жазылыңыз және болжам мен алаңдаушылықсыз объективті жауап алыңыз.

Жиі қойылатын сұрақтар

Есту тексеруі ауырта ма? Жоқ. Тональды аудиометрия кезінде пациент дыбыстық сигналдарды құлаққап арқылы тыңдап, оларды естігенде хабарлайды. Ешқандай ауыртатын әрекеттер жасалмайды.

Дәрігердің жолдамасы қажет пе? Алғашқы есту тексеруі үшін әдетте жолдама қажет емес. Егер нәтижелер медициналық тексерудің қажеттілігін көрсетсе, маман әрі қарайғы әрекеттерді ұсынады.

Балаға есту тексеруін жасауға бола ма? Иә. Тексеру әдістері баланың жасын және дыбыстық сигналдарға жауап беру қабілетін ескере отырып таңдалады. Жазылу кезінде орталық қызметкерлері тексерудің тиісті форматын анықтауы үшін баланың жасын хабарлау қажет.

Естудің нашарлағаны анықталса, бірден аппарат сатып алу міндетті ме? Жоқ. Алдымен өзгерістердің сипаты мен дәрежесін түсіну қажет. Кейде дәрігер кеңесі немесе қосымша тексеру қажет болады. Егер есту аппараты шынымен көрсетілсе, маман мүмкін болатын нұсқалар туралы айтады, бірақ шешімді адамның өзі қабылдайды.

Онлайн-тест кәсіби тексеруді алмастыра ма? Онлайн-тест алғашқы бағдар бола алады, бірақ кәсіби жабдықтағы тексеруді алмастырмайды. Онлайн-тексерудің нәтижесіне құлаққаптың сапасы, құрылғының дауыстылығы және айналадағы шу әсер етеді.

Маңызды: материал ақпараттық сипатта және дәрігер кеңесін алмастырмайды. Естудің кенеттен нашарлауы, ауру, құлақтан бөлінді шығуы, бас айналуы немесе жарақаттан кейінгі нашарлау кезінде медициналық көмекке жүгіну қажет.

Дереккөздер:

• Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы: есту нашарлауы, анықтау және оңалту
• NIDCD: есту аппараттары және естуді түзету
• NIDCD: естудің кенеттен нашарлауы