Есту — организмнің таңғажайып функциясы, бізге дыбыстарды естуге, музыканы, әңгімелерді және айналадағы шуларды тануға мүмкіндік береді. Негізінде, бұл есту мүшелерінің көмегімен дыбысты қабылдау қабілеті. Есту акустикалық қабылдау деп те аталады.

Есту мүшесі: ол неден тұрады

Сыртқы құлақ

• Құлақ қалқаны: құлақтың көрінетін бөлігі, дыбыстық толқындарды есту жолы арқылы фокустайды
• Есту жолы: дабыл жарғағында аяқталады. Дыбыстық толқындар дабыл жарғағына әсер етіп, оны тербелтеді

Ортаңғы құлақ

• Дабыл жарғағы: дыбыстық толқындар түскенде тербелетін ауа өткізбейтін мембрана.

Ішкі құлақ

• Ұлу: дыбыстық толқындардың жүйке импульстарына айналуы жүретін негізгі есту мүшесі.
• Жүйке жүйесінің есту өткізгіш жолдары: дыбыстар туралы ақпаратты миға жеткізеді.

Есту қалай жұмыс істейді және бұл процеске қандай мүшелер қатысады?

Құлағымыздың ішінде кохлея, немесе ұлу деп аталатын — есту қабылдауында маңызды рөл атқаратын спиральды құрылым бар. Кохлеяның ішінде дыбыстық толқындарды жүйке импульстарына айналдыратын есту рецепторы орналасқан. Бұл импульстар миға жіберіледі, онда дыбыстардың интерпретациясы жүреді.

Сондай-ақ ішкі құлақта вестибулярлық аппарат, немесе тепе-теңдік мүшесі бар. Ол жартылай дөңгелек өзектерден және ұлу бөлімінен тұрады. Жартылай дөңгелек өзектер сұйықтыққа толы үш өзекті білдіреді. Олар тепе-теңдік пен кеңістіктегі бағдарлауға жауап береді. Мысалы, біз қозғалғанда немесе бастың күйін өзгерткенде, жартылай дөңгелек өзектердегі сұйықтық ығысады, бұл бізге тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Бұл смартфонындағы гироскоптың жұмысына ұқсайды.

Осылайша, кохлея бізді есту функциясымен қамтамасыз етеді, ал тепе-теңдік мүшесі бізге тепе-теңдік пен қозғалыс координациясын сақтауға көмектеседі. Екі мүше де бізге қоршаған ортамен сәтті әрекеттесу үшін бірлесіп жұмыс істейді.

Есту қалай жұмыс істейтінін түсінгеннен кейін, төменде талқылайтын есту қабілетінің 3 негізгі параметрімен танысу керек.

Естудің үш негізгі параметрі

• Жиіліктер: сау адам 16-дан 20 000 Гц-ке дейінгі диапазондағы дыбысты естуге қабілетті. Мысалы, 300—4000 Гц диапазонындағы дыбыстық толқындар адам дауысына сәйкес келеді. Дыбыстық жиіліктерді ажырату қабілеті нақты адамға: оның жасына, жынысына, есту ауруларына бейімділігіне және жаттығуына байланысты. Кейбір адамдар 22 кГц-ке дейін, мүмкін одан да жоғары дыбысты қабылдай алады
• Мәні: дыбыстық толқындар діріл сезімі арқылы қабылданады
• Диапазон: есту диапазоны ультрадыбысты (20 кГц жоғары) және инфрадыбысты (60 Гц төмен) қамтиды

Есту — бұл тек дыбыстарды қабылдау тәсілі ғана емес, сонымен қатар бізге қарым-қатынас жасауға және қоршаған әлемде бағдарлауға мүмкіндік беретін маңызды функция.

Есту болмаса өмір қандай болар еді?

Елестетіп көріңіз, егер планетамыздағы барлық адамдар есту қабілетінсіз өмір сүрсе, онда музыкалық аспаптар мүлдем қажет болмас еді. Субтитрлі фильмдерге де қажеттілік болмас еді. Кез келген коммуникация ым-ишара тілінде құрылар еді. Жеке қауіпсіздік те үлкен сұрақ болып қалар еді. Дыбыстарға сонша бай табиғаттан толыққанды ләззат алу туралы айтпаса да болады.

Енді елестетіңіз, әлем халқының 5%-дан астамы, яғни 430 миллион адам, ауыр есту қабілетін жоғалту салдарынан оңалтуды қажет етеді (соның ішінде 34 миллион бала). 2050 жылға қарай 700 миллионнан астам адам — немесе әр оныншы адам — ауыр есту қабілетін жоғалтумен бетпе-бет келеді деп болжануда.

Ауыр есту қабілетін жоғалту ең жақсы естуші құлақта 35 децибелден (дБ) астам есту жоғалтуы ретінде анықталады. Ауыр есту қабілетін жоғалтқан адамдардың шамамен 80%-ы төмен және орта табысты елдерде тұрады. Жас өткен сайын есту қабілетін жоғалту ықтималдығы артады: 60 жастан асқан адамдардың 25%-дан астамы ауыр есту қабілетін жоғалтумен кездеседі.

Есту қабілетін жоғалту жеңіл, орташа, ауыр немесе терең болуы мүмкін. Ауыр есту қабілетін жоғалтқан адамдар қарым-қатынасты жеңілдету үшін есту аппараттарын, кохлеарлық импланттарды және басқа да көмекші құрылғыларды пайдалана алады.

Дәл осы себептен "Есту диагностикасы" қызметімізден өтуді ұсынамыз, бәрі жақсы екеніне көз жеткізіңіз!

Естуіңізді қадағалаңыз және сау болыңыз!